Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có thị lực tốt, nhìn thấy rõ ràng: Dùng để chỉ khả năng nhìn của mắt còn tốt, không bị mờ hoặc suy giảm.
   • Trở nên sáng suốt, tỉnh ngộ, nhận ra điều gì đó: Dùng theo nghĩa bóng để chỉ việc hiểu ra, nhận thức được một sự thật hoặc bài học mà trước đó chưa thấy.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa đen - thị lực tốt):

  • Dù đã ngoài bảy mươi nhưng cụ bà vẫn còn rất sáng mắt, đọc sách không cần kính.
  • Anh ta có đôi mắt sáng mắt, có thể nhìn thấy những chi tiết nhỏ từ xa.

• Tính từ (nghĩa bóng - tỉnh ngộ):

  • Sau khi nghe phân tích kỹ lưỡng, tôi mới thực sự sáng mắt ra về bản chất vấn đề.
  • Nhờ có người bạn tốt khuyên bảo, cậu ấy đã sáng mắt và từ bỏ được nhóm bạn xấu.

Các cách sử dụng nâng cao

• "sáng mắt ra": Cụm từ thường dùng để nhấn mạnh sự thay đổi từ chỗ mơ hồ, không hiểu sang chỗ nhận thức rõ ràng, tỉnh táo.
  • Chứng kiến hậu quả, anh ta mới sáng mắt ra về tác hại của ma túy.
• "làm cho sáng mắt": Khiến ai đó nhận ra, hiểu ra sự thật.
  • Bài học thất bại đó đã làm cho nó sáng mắt.

Biến thể và từ gần giống

• Sáng suốt (tính từ): có khả năng phán đoán, nhận xét đúng đắn và sáng rõ.
  • Một quyết định sáng suốt.
• Tỉnh ngộ (động từ): nhận ra lỗi lầm hoặc sự thật mà trước đó mê muội.
  • Anh ấy đã tỉnh ngộ sau cú sốc đó.

Từ đồng nghĩa

• Tinh mắt (tính từ): mắt tinh, nhìn rõ và nhanh (thiên về nghĩa đen).
• Giác ngộ (động từ): hiểu ra chân lý, lẽ phải (trang trọng, thường dùng trong bối cảnh triết lý, tôn giáo).

Từ trái nghĩa

• Mờ mắt (tính từ): thị lực kém, không nhìn rõ (nghĩa đen); mê muội, không sáng suốt (nghĩa bóng).
  • Vì tuổi già nên ông ấy đã mờ mắt.
  • Ham lợi trước mắt mà anh ta trở nên mờ mắt.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Mắt sáng như sao: Thành ngữ so sánh, thường dùng để miêu tả đôi mắt tinh nhanh, sáng rỡ và có thần thái.
  • Đứa bé có đôi mắt sáng như sao.
• Khôn ba năm, dại một giờ: Tục ngữ ám chỉ việc một phút thiếu sáng suốt ("không sáng mắt") có thể phá hỏng cả một quá trình khôn ngoan.

1. t. 1. Nhìn được rõ : Ông cụ còn sáng mắt. 2. tinh khôn hơn lên : Nghe lời nói phải mới sáng mắt ra .